Bubbels in de kunst

Bubbels in de kunst

"Quarantaine" is inmiddels een begrip geworden in ons dagelijks leven

Le déjeuner sur l'herbe van Manet verwekt een waar schandaal in 1863 bij de eerste voorstelling in het Salon des Refusés, waar het na enkele dagen verwijderd wordt.
2 geklede mannen met een naakte vrouw die ons recht in de ogen kijkt. Geen Venus noch Diane maar een schildersmodel en prostituée. Een uiterst directe stijl, een gewaagde greep zowel esthetisch als ethisch, waardoor Manet geschiedenis maakt in de kunstevolutie.

Maar Victorine Meurent is verdwenen! Wegens zedenfouten, ziekte, schandaal?
uit de bubbel gesprongen? In quarantaine? vervangen door een rommelig stilleven (ook een schandaal !) dat, nu madame weg is, nog rommeliger oogt.

Quarantaine, oorsprong van het woord: 40 dagen lange afzondering die vroeger werd toegepast bijvoorbeeld voor de bemanning van een schip, wanneer werd vermoed dat aan boord een besmettelijke ziekte heerste.

Vandaag wordt het herleid tot "quatorzaine"  
Vandaag zijn de regels zoek en onze wegen onduidelijk.
Thuis blijven? Familie en vrienden ontmoeten?

" We zijn de weg zozeer kwijtgeraakt dat we op de juiste moeten zijn"
Fernando Pessoa


H.Bosch
de Tuin der Lusten

Detail Liefdespaar in een zeepbel
"Knuffelruimte’Mensen hebben de regel te strikt bekeken, alsof ze niemand van buiten hun bubbel mochten zien. Dat is niet zo. Je kunt iedereen naar hartenlust zien, maar die mensen mogen niet in je knuffelruimte. Je mag er dus geen tien knuffelvrienden bijnemen"

H. Bosch
De Schepping 

Gesloten zijluiken van het drieluik Tuin des Lusten
De hemel als een bol, met daarin als een plat vlak de aarde. Linksboven schept God de wereld met de woorden "Ipse dixit et facta sunt." (Hij sprak en het was er.) "Ipse mandavit et creata sunt" (Hij gebood en zij waren geschapen.) Psalm 33:9 en 148:5 De aarde is omsloten door de glazen hemel, een breekbare bel, een transparante bubbel


Zeepbubbels

De zeepbel staat in de kunst van de 16e eeuw als “vanitas”, als symbool van de vergankelijkheid. De spreuk ‘homo bulla’: de mens is een luchtbel gelijk, zou aan de Adagia van Erasmus te danken zijn. 

Onder het trefwoord ‘homo bulla’ verklaart Erasmus dat ‘niets breekbaarder, vluchtiger of lediger is dan het menselijk leven"  dat daarom lijkt op een luchtbel in het water, die even snel opkomt als verdwijnt

Rembrandt,
Cupido die een zeepbel blaast

Bij Peter Sloterdijk staat de zeepbel, anders dan in de 16e eeuw, geheel positief voor een menselijk-kinderlijk speelse expansiedrang en voor het vermogen te in-spireren ( de bel draagt de menselijke adem) en ook ge-inspireerd te worden (door de mooie bellen in kunst en werkelijkheid).

Manet,
De bellenblazer 1867

De zeepbel draagt poëzie in zich, ze houdt de blikken van jong en oud even vast, richt ze naar hoger en maakt een glimlach vrij wanneer de bel geruisloos springt en verdwijnt in het niets. Ik denk hierbij aan een gedicht van Ronsard, een vers van AR Holst die nog aan mijn geheugen kleven, terwijl er al heel wat vervliegt, een zeepbel gelijk. 



Pierre de Ronsard (1524-1585),
Ode à Cassandre

Mignonne, allons voir si la rose
Qui ce matin avait déclose
Sa robe de pourpre au soleil,
A point perdu cette vesprée
Les plis de sa robe pourprée,
Et son teint au votre pareil.

Las ! voyez comme en peu d'espace,
Mignonne, elle a dessus la place,
Las, las ses beautés laissé choir !
O vraiment marâtre Nature,
Puisqu'une telle fleur ne dure
Que du matin jusques au soir

Adriaan Roland Holst
Zwerversliefde

Wij zijn maar als de blaren in den wind
ritselend langs de zoom
van oude wouden,
en alles is onzeker, en hoe zouden
wij weten wat alleen de wind weet, kind

Onzekerheid, onvoorspelbaarheid, begrippen die we ons zullen eigen maken en die ons misschien bevrijden, open stellen voor toeval





{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x